De term 'buitenwacht' is een verzamelnaam. Elke medewerker die van buiten de risicozone toezicht houdt en klaar staat om de redding te starten, is technisch een buitenwacht. In de praktijk zien we drie varianten.
1. Mangatwacht
De klassieke buitenwacht: aan de toegang van een tank, silo, reactor of put. Zijn taak is gasmeting, registratie en non-entry rescue via driepoot.
2. Hoogtewacht
Bij werken op hoogte (rope access, torenwerken, gevelwerken) staat de buitenwacht op de grond of op een tussenpost met rescue-set klaar. Vaak IRATA of GWO gecertificeerd voor rope rescue.
3. Standby-rescue
Op grote projecten wordt vaak een volledig rescue-team klaargezet: een buitenwacht + rescuers + coördinator. Bij kleinere klussen volstaat één persoon. De samenstelling hangt af van de complexiteit van de mogelijke redding.
Wat hebben ze gemeen?
- Positie: altijd buiten de risicozone
- Rol: waarnemen, alarmeren, redden zonder zelf gevaar te lopen
- Certificering: IS-007 of gelijkwaardig
- Uitrusting: gasmeter, portofoon, EHBO, reddingsmateriaal
Wat onderscheidt hen?
De specifieke rescue-uitrusting. Een mangatwacht gebruikt driepoot en hijstoestel; een hoogtewacht gebruikt touwtechnieken (rope rescue); een standby-team gebruikt ademlucht en soms specifieke tools zoals hydraulische spreiders.
Als de werknemer in de zone bij een incident niet zelfstandig kan evacueren, is een buitenwacht verplicht. Twijfelgeval? Voeg er één toe — het is altijd goedkoper dan een ongeval.