Bij aanvragen krijgen we vaak: 'stuur me een brandwacht'. In de praktijk bedoelt men soms een veiligheidswacht, en omgekeerd. De twee rollen overlappen, maar zijn wettelijk en operationeel niet hetzelfde.
De brandwacht: focus op vuur en warmtebronnen
Een brandwacht kan worden ingezet bij een verhoogd brandrisico, zoals lassen, slijpen, snijbranden of dakwerken met open vlam. De taken en duur van de nabewaking worden vastgelegd op basis van de risicoanalyse, toepasselijke voorschriften en sitevoorwaarden.
De vereiste persoonlijke diploma's, attesten, beschermingsmiddelen en meetapparatuur worden per opdracht afgestemd. VOL-VCA staat voor Veiligheid voor Operationeel Leidinggevenden; bedrijfscertificaten staan los van persoonlijke diploma's.
De veiligheidswacht: focus op besloten ruimte
Een veiligheidswacht kan toezicht houden bij de toegang van een besloten ruimte. Registratie, communicatie, meetstrategie en eventuele reddingshandelingen worden afgestemd op de risicoanalyse en het goedgekeurde site- en reddingsplan.
De vereiste kwalificaties worden per opdracht afgestemd. Reddingshandelingen worden uitsluitend uitgevoerd binnen opleiding, bevoegdheid, beschikbare uitrusting en het goedgekeurde reddingsplan.
Wettelijke basis: verschillende hoofdstukken
Toepasselijke wettelijke voorschriften, de risicoanalyse, contractuele eisen, vergunningsvoorwaarden en verzekeringsvoorwaarden kunnen elk eisen aan brandtoezicht stellen. CFPA- en NFPA-publicaties zijn technische richtlijnen en niet automatisch Belgische wetgeving.
Welke vorm van toezicht bij een besloten ruimte nodig is, moet worden bepaald aan de hand van de risicoanalyse, toepasselijke voorschriften, werkvergunning en sitevoorwaarden.
Kunnen ze combineren?
Ja — bij bijvoorbeeld laswerken in een tank heb je vaak allebei nodig: een veiligheidswacht aan het mangat én een brandwacht binnen bij de lasser. In dat geval spreken we van een gecombineerde inzet, waarbij minstens één persoon buiten blijft.
Op grote turnarounds wordt vaak gewerkt met dubbel gecertificeerd personeel: één persoon die zowel brand- als veiligheidswacht-eisen dekt. Dat verlaagt de personeelskost, maar mag pas ingezet worden als de risicoanalyse dat toelaat.
Praktisch: wie vraag je aan?
- Hete werken buiten laszone → brandwacht
- Werk in tank, silo of reactor → veiligheidswacht (of mangatwacht)
- Combinatie (bv. lassen in tank) → beide
- BMI-uitval → evacuatiewacht (aparte rol)
- Twijfel? Bel ons preventieteam — de screening is gratis
Brandwacht = vuur. Veiligheidswacht = besloten ruimte. In hoogrisicoprojecten worden ze samen ingezet, soms in één dubbel gecertificeerd persoon.